Həkim COVİD-19-a yoluxanlar barədə danışır: “Nəfəs darlığı və gözlərdə qorxu” - MÜSAHİBƏ

Həkim COVİD-19-a yoluxanlar barədə danışır: “Nəfəs darlığı və gözlərdə qorxu” - MÜSAHİBƏ
05 2020 17:47


 Onlardan biri aprelin 15-dən 30-dək koronavirus infeksiyası olan pasiyentlərə xəstəliyi məğlub etməyə kömək edən neyrocərrah İsmayıl Qarayevdir.

- Həkim, şöbənizdə xəstə çox idi?

- İşlədiyim müddətdə bizdə 20 xəstə müalicə alırdı. Adətən, yoluxmuş şəxs xəstəxanaya gətirilir və vəziyyətindən asılı olaraq palataya, yaxud reanimasiya şöbəsinə təyin olunur. Yalnız ağır xəstələr reanimasiyaya yerləşdirilirlər. Xoşbəxtlikdən, xəstələrimizin əksəriyyətinin vəziyyəti sabit idi.

- Yoluxmuşlar hansı görünən simptomlarla gətirilirdi?

- Bilirsiniz, ilk baxışdan onlarda həyəcan, gözlərində qorxu hiss olunur. Demək olar ki, bütün xəstələrdə nəfəs darlığı müşahidə edilir. Müayinədən sonra taxikardiya və qanda oksigenin saturasiyasında (doymasında) azalma aşkar edilirdi.

Qeyd edək ki, COVİD-19 koronavirusunun tez-tez müşahidə olunan simptomları arasında qızdırma, halsızlıq və quru öskürək olur. Eyni zamanda, bəzi yoluxmuş insanlar əzələ və oynaq ağrısı, burun tıxanıqlığı, burunaxma, boğaz ağrısı və ishal ilə qarşılaşa bilərlər.

- Simptomsuz xəstələrin sayı çoxdurmu?

- Onlar çoxluq təşkil edirdilər. Simptomsuz xəstələrin müalicəsi yüngül, bəzən hətta görünməz formada baş verir. İlk günlərdə infeksiya daşıyıcılarının bəzilərində temperaturun az yüksəlməsi, ishal müşahidə olunur.

- Bu gün risk qrupuna kimlər daxildir?

- Xəstələri yaşlarına görə ayırmazdım. Bu xəstəlik immun sistemi zəif olan insanlara daha çox təsir edir. Bizim şöbədə yaşı 60-dan yuxarı yalnız bir nəfər var idi. Yerdə qalanların hamısı orta yaşlı insanlar idi (30 yaşdan 50 yaşa qədər). Məlum olduğu kimi, koronavirus infeksiyası xroniki xəstəlikləri aktivləşdirir, bununla da müalicə prosesini və xəstənin vəziyyətini ağırlaşdırır. Məsələn, virus diabetdən əziyyət çəkənlər üçün təhlükəlidir.

- Belə çıxır ki, insana immuniteti gücləndirmək lazımdır. Bu gün profilaktik məqsədlər üçün zəncəfil, C vitamini və sarımsaq tövsiyə olunur...

- Bu məhsulların koronavirusdan müdafiə etdikləri heç bir təsdiqini tapmayıb. Bəli, toxunulmazlığı qorumaq üçün onlar meyvə və tərəvəz ilə birlikdə istehlak edilə bilər, lakin normal miqdarda olmaq şərtilə. Məsələn, sarımsağın immun sistemə müsbət təsiri var, amma bu, o demək beyil ki, ondan gündə yarım kiloqram istifadə etmək olar. Bu, mədəyə mənfi təsir göstərə bilər, problem yaradar. Normanı bilmək və həddi aşmamaq lazımdır.

- Sosial şəbəkələrdə koronavirusun beyinə nüfuz edib sinir sisteminin fəaliyyətini poza biləcəyi barədə çox sayda məqalələr var. Bu, nə dərəcədə doğrudur?

- Bu da hələ təsdiqlənməyib. COVID-19-un tamamilə yeni, əvvəllər araşdırılmamış virus olduğunu anlamaq lazımdır. Bu səbəbdən, yayımlanan bütün məlumatlar dəqiq deyil. Söhbət koronavirusun insan orqanizminə mümkün təsirlərindən gedir. Məsələ burasındadır ki, sətəlcəm zamanı qanda oksigenin saturasiyası azala bilər. Beləliklə, xəstələrdə hipoksiya (orqanizmin toxumalarında oksigenlə təchizatın və ya onun mənimsənilməsinin pozulması) inkişaf etməyə başlayır. Bədənin bütün orqanları və toxumaları, ən başlıcası da beyin oksigen çatışmazlığına həssasdır. Müvafiq olaraq, hipoksiya beynin zədələnməsinə səbəb ola bilər.

27 Mar 2020
Müsahibə

Nyu-Yorkda koronavirusa yoluxan azərbaycanlı gənc: “Sağaldığım üçün çox xoşbəxtəm” - MÜSAHİBƏ

Bu gün ABŞ koronavirus xəstələrinin sayına görə birinci yerdədir. Xəstəlik ABŞ-ın 50 ştatının hamısına yayılıb.

19 Mar 2020
Müsahibə

Ölkəmizdə bu problemi yaşayanların 99 faizi qadınlardır - MÜSAHİBƏ

Son zamanlar dünyada, o cümlədən Azərbaycanda artıq çəkidən əziyyət çəkən insanlar ən radikal üsula əl ataraq, mədəkiçiltmə əməliyyatına gedirlər. Bəs bunun yan təsirləri, zərərli tərəfləri varmı?

19 Mar 2020
Müsahibə

“Bunu qiyamətin əlaməti saymaq...” – Hacı Şahin Həsənli ilə müsahibə

Məşədi Dadaş” məscidinin imamı, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin səlahiyyətli nümayəndəsi Hacı Şahin Həsənli cavablandırıb:

29 Okt 2019
Müsahibə

Fədayə Laçın "Qoca"nın məzarını ziyarət edəcəkmi? - MÜSAHİBƏ

Realpress.az ölkə.az-a istinadən bu gün həbsdən çıxan Fədayə Laçın müsahibəsini təqdim edir: